Gdy Napoleon nakazał miłość: badeńsko-francuskie małżeństwo w kryzysie — artykuł z Badische Neueste Nachrichten

Staromodny zwyczaj, plotki dworskie i noc poślubna tuż za progiem: ślub następcy tronu Badenii Karola i jego francuskiej narzeczonej Stefanii Napoleon, który odbył się w 1806 roku, rozpoczął się w najbardziej żenujący sposób, jaki można sobie wyobrazić.

Małżeństwo z miłości? Zapomnij! Tylko nieliczni mogą sobie pozwolić na takie kaprysy.

No dobrze, około 1800 roku romantyczne idee stały się bardzo modne. Ale elity towarzyskie nadal zawierały małżeństwa dla korzyści finansowych. W razie potrzeby panna młoda i pan młody musieli udawać odrobinę czułości.

To było dobre dla ich wizerunku. I praktycznie obowiązkowe dla dziedzicznego księcia Badenii i jego francuskiej narzeczonej.

Małżeństwo dla dobra Badenii

Rok 1806. To rok, w którym Badenia, z łaski Napoleona, awansowała do rangi Wielkiego Księstwa. Dla dobra kraju książę Karol Badeński zgodził się na „ofiarę” poślubienia Stefanii de Beauharnais, adoptowanej córki Napoleona.

Niestety, Karol Badeński nie jest znany z bajkowych cech księcia. A Stefania Napoleon, jak nazywano młodą kobietę od czasu adopcji, czuje się tak nieszczęśliwa, jak tylko może być szesnastolatka.

Nie miała zbyt wiele czasu, by przyzwyczaić się do myśli, że wkrótce będzie musiała poślubić członka starej dynastii i przeprowadzić się do Badenii.

Napoleon zaaranżował (można by wręcz powiedzieć, wymusił) ślub Badenii z Francją w styczniu 1806 roku podczas wizyty w Karlsruhe. Cesarz Francuzów uznał za zbędne wcześniejsze informowanie panny młodej o swoich planach.

Pierwsze spotkanie kończy się niepowodzeniem.

Na początku marca, na miesiąc przed ślubem, następca tronu Karol przybył do Paryża. Francuska dama dworu opisała go w swoich pamiętnikach jako młodego, ale bardzo otyłego o zwyczajnej, pozbawionej wyrazu twarzy. Mówił niewiele, wydawał się zawstydzony i zasypiał niemal wszędzie.

Podczas swojego pierwszego spotkania z Jej Cesarską Wysokością, księżniczką Stefanią Napoleon, mężczyzna z Badenii wygłosił straszliwie długą mowę. Najwyraźniej znał słowa wypowiedziane do swojej narzeczonej na pamięć.

Stephanie, już i tak zdenerwowana, jest tak przytłoczona tą sytuacją, że ledwo wykrztusi odpowiedź. To z kolei wytrąca z równowagi 19-letniego pana młodego.

Światowa żona Napoleona, cesarzowa Józefina, ratuje sytuację. Najwyraźniej księżniczka źle się czuje i powinna się wycofać.

Karol Badeński obcina stary warkocz

A może to beznadziejnie staromodny wygląd Karla zaniepokoił jego narzeczoną? Niesamowite, że następca tronu Badenii ma fryzurę przypominającą Fryderyka Wielkiego: warkocz na karku i loki. I to przypudrowany!

Przynajmniej Karol zareagował, gdy poseł Badenii zasygnalizował mu, że fryzura, nawiązująca do mody sprzed rewolucji francuskiej, jest w Paryżu uważana za niestosowną. Stary warkocz opadł, a książę Karol z dumą zaprezentował się z krótkimi włosami „à la Titus”.

Niestety, ta modna wówczas męska fryzura również nie zrobiła wrażenia na jego żonie. Karl wygląda teraz jeszcze bardziej absurdalnie – prychnęła Stephanie.

Lekcje wprowadzające do języka badeńsko-francuskiego

Cóż, najpierw musieli się do siebie przyzwyczaić. W tym celu Napoleon nakazał następcy tronu codzienne wizyty u swojej adoptowanej córki. Stefania i Karol najwyraźniej woleli spędzać te popołudnia w ciszy, poznając się nawzajem.

Oboje byliśmy bardzo zahamowani i nie wiedzieliśmy, o czym rozmawiać – zanotowała wiele lat później Stephanie, owdowiała wielka księżna Badenii. Wszyscy ukradkiem zerkali na zegarki, żeby sprawdzić, czy godzina już prawie minęła.

Bajkowy ślub w Paryżu

Wieczorem 7 kwietnia 1806 roku, kiedy odbył się ślub cywilny w Pałacu Tuileries, młoda para nie zbliżyła się do siebie. Sytuacja stała się naprawdę poważna następnego dnia, gdy arcybiskup Paryża udzielił im ślubu zgodnie z obrządkiem katolickim.

Napoleon świętuje ślub swojej córki z maksymalną pompą – w tym gigantycznym pokazem fajerwerków na Place de la Concorde. Niech żyje cesarz, niech żyje księżna Badenii! – wiwatują paryżanie. Dla ludzi to ślub jak z bajki.

Skandal w noc poślubną

Zbliża się chwila, której Stefania się obawia. Po kolacji cała rodzina cesarska odprowadza pannę młodą i pana młodego do ich komnat…

Noc poślubna przebiega inaczej, niż wyobrażał sobie następca tronu Karol Badeński. Ledwo Napoleon przeszedł na emeryturę, a już nowa księżna Badenii zatrzasnęła mężowi przed nosem drzwi sypialni. Najwyraźniej zwierza się wtedy swojej damie dworu i przyjaciółce z internatu, wezwanej dla jej pocieszenia.

Plotki dworskie donoszą, że nowożeńcy spędzili noc w fotelu przed zamkniętymi drzwiami. Co za wstyd! Każdy, kto się o tym dowiedział, z radością rozgłasza tę nowinę.

Samotny miesiąc miodowy Stefanii Napoleon w pobliżu Rastatt

Podczas wielotygodniowych uroczystości weselnych we Francji nowożeńcy starannie unikali się nawzajem. A podczas ich „miesiąca miodowego” w Pałacu Favorit niedaleko Rastatt, Karol Badeński wyróżniał się przede wszystkim swoją nieobecnością.

Nawet w Pałacu Mannheim, który został przygotowany jako dziedziczna rezydencja wielkoksiążęca, Stefania zazwyczaj sprawowała władzę bez męża. Karol miał ku temu powody: stary wielki książę Badenii chorował. Potrzebował wsparcia wnuka.

Trzeba przyznać, że dziedziczny książę Karol również docenia udogodnienia, jakie oferuje mu Karlsruhe. Kiedy dziedziczna wielka księżna Stefania dowiaduje się, na czym one polegają, przeżywa załamanie nerwowe.

Napoleon traci cierpliwość

„Kochaj męża” – brzmiała ojcowska rada Napoleona dla dziedziczek badeńskiej fortuny. Jego listy do Stefanii zdradzają narastającą niechęć.

Ale na dziedzicznego księcia Karola i cały dwór badeński spadają prawdziwe napoleońskie burze. W Karlsruhe groźby ze strony ich wszechmocnego sojusznika są traktowane bardzo poważnie. Nie chcą, aby młode Wielkie Księstwo zniknęło z mapy w najbliższym czasie.

Po czterech latach małżeństwa wszystko się zmienia.

A jednak potrzeba czterech lat, zanim między Karolem i Stephanie narodzi się cokolwiek przypominającego małżeńską harmonię. Uczucie, które odkrywają tak późno, okaże się zaskakująco trwałe.

Po upadku Napoleona kilku zwycięskich aliantów zażądało, aby Karol, który był wielkim księciem Badenii od 1811 roku, rozwiódł się z francuską żoną. Karol jednak kategorycznie odmówił.

Być może rzeczywiście uległ wpływom romantycznych idei swoich czasów.

Autorka artykułu: Annette Bochardt-Wenzel. Atrykuł ukazał się 4 kwietnia 2026